Mogelijkheden voor diagnostiek in speeksel

Speeksel is een veelzijdige vloeistof die rijk is aan moleculen en micro-organismen. Zo bevat speeksel antimicrobiële eiwitten die schadelijke micro-organismen in toom houden, buffers die de etsende werking van zuren op tandglazuur beperken en glycoproteïnen − mucinen − die bijdragen aan de viscositeit van speeksel en de smering van de mondholte. Kortom, speeksel speelt een cruciale rol in de handhaving van een gezonde mond. Doordat speeksel gemakkelijk en veilig te verzamelen is, en rijk is aan analyten, is het een aantrekkelijke vloeistof voor diagnostiek. De bepaling van de hoeveelheid speeksel kan al helpen bij het vaststellen van monddroogte. Anderzijds kan de analyse van verschillende biomarkers helpen bij het vinden van de juiste remedies voor zowel orale als voor sommige systemische ziekten. Om diagnostiek in de praktijk mogelijk te maken, is er in groeiende mate belangstelling voor handzame tests. In dit artikel wordt de huidige kennis van speekseldiagnostiek in zowel de mondzorgkundige praktijk als daarbuiten besproken.