Afdwinging van excuses in de civiele procedure Vergelijking tussen het Nederlandse en Belgische recht naar aanleiding van Cass. 26 november 2021

Over het in rechte afdwingen van excuses heeft het Belgische Hof van Cassatie recent een opmerkelijk arrest gewezen. In een beslissing van 26 november 2021 aanvaardt het Hof namelijk dat, in het kader van de aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, de afdwinging van excuses als een vorm van herstel in natura voor morele schade kan worden gekwalificeerd.

De uitspraak komt niet uit de lucht vallen. Zowel in de nationale als de internationale literatuur bestaat al langer een groeiende belangstelling voor de plaats en de rol van excuses in het privaatrecht. Na een schets van de feiten en de uitspraak in cassatie van het recente arrest (paragraaf 1), staan we in deze bijdrage stil bij de wettelijke grondslag voor een vordering tot het aanbieden van excuses, waarbij wij een vergelijking maken tussen het Belgische en het Nederlandse recht (paragraaf 2). We stellen vast dat een wettelijke basis in beide rechtsstelsels te construeren is. Desalniettemin worden in de literatuur en de rechtspraak argumenten opgeworpen om een vordering tot het aanbieden van excuses af te wijzen. We analyseren deze argumenten in paragraaf 3. In paragraaf 4 gaan we na hoe een veroordeling tot het aanbieden van excuses er zou kunnen uitzien. De afsluitende slotbeschouwing gaat in op de vraag wat het Belgische arrest voor het Nederlandse recht betekenen kan (paragraaf 5).