Posttraumatic stress disorder in patients with comorbid substance use disorder Findings from the TOPA trial on treatment effectiveness, timing, type, and completion

Dit proefschrift onderzocht de effectiviteit, timing en het type traumagerichte behandeling voor patiënten met een comorbide posttraumatische stressstoornis (PTSS) en stoornis in middelengebruik (SUD). De bevindingen zijn gebaseerd op de TOPA-studie, een gerandomiseerde gecontroleerde trial onder 209 patiënten die verslavingsbehandeling ontvingen, al dan niet aangevuld met Prolonged Exposure (PE), Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) of Imagery Rescripting (ImRs).
De resultaten laten zien dat alle drie de traumagerichte behandelingen leiden tot een grotere afname van PTSS-klachten dan alleen verslavingsbehandeling. Er werden geen significante verschillen gevonden in effectiviteit tussen PE, EMDR en ImRs. Wel werd ImRs vaker afgerond dan PE en EMDR. Gelijktijdige behandeling van PTSS en SUD bleek op de lange termijn even effectief als sequentiële behandeling, maar leidde tot een snellere afname van PTSS-symptomen en had de voorkeur van de meeste patiënten.
Het toevoegen van PTSS-behandeling had slechts beperkte effecten op middelengebruik. Alleen voor alcoholgebruik werden op korte termijn verbeteringen gevonden; voor drugsgebruik werden geen significante effecten aangetoond. Dit onderstreept het belang van specifieke verslavingsinterventies naast traumabehandeling.
Verder bleek dat het afronden van PTSS-behandeling samenhing met betere behandeluitkomsten. Hogere PTSS-ernst, werkloosheid en psychologische stress voorspelden een grotere kans op behandeluitval en slechtere resultaten. Daarnaast werd aangetoond dat traumagerelateerde schaamte, interpersoonlijk trauma, seksueel trauma en emotionele mishandeling sterk samenhangen met PTSS-ernst.
De belangrijkste conclusie is dat PTSS bij patiënten met een verslaving effectief behandeld kan worden met PE, EMDR en ImRs. Uitstel van PTSS-behandeling is daarbij niet noodzakelijk; gelijktijdige behandeling is haalbaar, effectief en sluit het best aan bij de voorkeuren van patiënten. Hierdoor verdient geïntegreerde behandeling van PTSS en verslaving een prominente plaats binnen de verslavingszorg.