Der leken spiegel van Jan van Boendale De biografie van een tekst

Van 1325 tot 1330 werkte de Antwerpse stadssecretaris Jan van Boendale aan een religieus-didactisch werk dat hij Der leken spiegel noemde. Hij schreef dit in het Middelnederlands voor een lekenpubliek. In dit werk zette hij in vier delen op begrijpelijke wijze de christelijke heilshistorie uiteen door de grote gebeurtenissen die in de Bijbel beschreven zijn in chronologische volgorde te bespreken, evenals de belangrijkste kerkelijke gebruiken. Het derde deel bevat een zedenleer, waarin Boendale zijn publiek adviezen geeft over het dagelijks leven, bijvoorbeeld over huwelijk, vriendschap, ouderschap en geloof.
Van Der leken spiegel zijn vijf complete handschriften en achtentwintig fragmenten van handschriften overgeleverd. Van elk handschrift(fragment) is een nauwkeurige beschrijving en bespreking gemaakt en is bovendien de provenance in kaart gebracht, ook voor de periode waarin de fragmenten veelal aan het zicht onttrokken waren. Vijfentachtig procent van de handschriften met Der leken spiegel is slechts fragmentarisch overgeleverd; deze handschriften zijn in de vijftiende tot vroege zeventiende eeuw versneden en in boekbanden verwerkt. Pas in de negentiende en twintigste eeuw werden deze teruggevonden en (opnieuw) bestudeerd.
Aan de hand van de overgeleverde handschriften en handschriftfragmenten is de overlevering (transmission) en overleving (survival) van Der leken spiegel onderzocht. Met de object biography als onderzoeksmethode is een biografie van deze tekst geschreven. Deze biografie maakt inzichtelijk welke factoren (codicologisch, maatschappelijk, sociaal, politiek, ideologisch) eraan hebben bijgedragen dat Der leken spiegel tot in onze tijd heeft kunnen overleven.