Een netwerk van experimenten voor duurzame stedelijke mobiliteit

Experimenten als onderzoek- en werkvorm voor meer duurzame stedelijke mobiliteit zijn gewild, maar een doorbraak van experiment naar breed omarmde duurzame stedelijke mobiliteit moet nog plaatsvinden. De effectiviteit van experimenten als onderdeel van een grotere transitie naar een meer duurzaam systeem is dan ook onderwerp van discussie. Het blijft bijvoorbeeld vaak onduidelijk wat de transitiecapaciteit van experimenten is, maar gezamenlijk leren met en van experimenten blijkt een cruciaal mechanisme hiervoor. Echter, ondanks goede bedoelingen gebeurt gezamenlijk leren van en met experimenten niet vanzelf. Zelfs als leren expliciet als experimentdoel wordt benoemd kan door gebrek aan tijd, aandacht of andere obstakels hier soms beperkt aan worden voldaan. Hoe kan leren van en met experimenten voor duurzame stedelijke mobiliteit worden gefaciliteerd en draagt dit leren bij aan het vergroten van de transitiecapaciteit van deze experimenten? Deze vragen staan centraal in nog lopende onderzoek van de Universiteit van Amsterdam voor het Innovatieprogramma Mobiele Stad (IMS, www.mobiele-stad.nl). Het IMS omvat een reeks aan stedelijke mobiliteitsexperimenten, variërend van de lancering van een MaaS applicatie tot een bordspel over regionale samenwerking rond knooppuntontwikkeling. Daarnaast organiseert het IMS een overkoepelend programma van ontmoeten en gezamenlijk leren op basis van de door de UvA ontwikkelde ervaringsgerichte leer- en transitie strategie (ELTS). Deze strategie omvat vijf principes: 1. Leer gezamenlijk van en met experimenten, op regelmatige momenten en tijdens de vier fases van een experiment (probleem verkennende fase, ontwikkelfase, toepassingsfase en opschalingsfase); 2. Werk met gemengde groepen (publieke professionals, professionals van kennisinstellingen, marktpartijen, burgers); 3. Leer met actieve oefeningen die eigen leerervaringen geven; 4. Vorm een groter en blijvend netwerk met gerelateerde experimenten; 5. Coördineer het gezamenlijk leren en opschalen een centraal niveau. Het toepassen van de leer- en transitiestrategie bij het IMS verrijkt hoe het leren van en met experimenten optimaal kan worden gefaciliteerd (en hoe niet) en overbrugt de stap van theorie naar praktijk. Lessen zijn bijvoorbeeld dat oefeningen waarmee zelf nadenken, ontwerpen en toepassen wordt gestimuleerd rijke leerervaringen geven, dat institutionele ambassadeurs van groot belang zijn, dat aandacht voor gestrande experimenten waardevolle inzichten geeft en dat monitoren van leerervaringen zorgt voor reflectie. Om bij te dragen aan principe 4 gaan we graag in gesprek met betrokkenen van gerelateerde experimenten. Wat zijn uw ervaringen met leren van en met experimenten en helpt dat voor een transitie naar duurzame stedelijke mobiliteit?