Irrationeel Grafische vormgeving en de context van de beeldcultuur

'... eine Entwicklung in die Breite' - Grafische vormgeving, vakgeschiedenis en historische interpretatie De werking en effecten van massamedia worden in pers en wetenschap veel besproken. Recentelijk is ook de aandacht voor de plaats van het beeld in media en cultuur toegenomen en is het begrip beeldcultuur ingeburgerd geraakt. Typografie en grafische vormgeving zijn integraal onderdeel van de massamedia (met inbegrip van het boek) en grafisch ontwerpers drukken een grote stempel op ons beeldgebruik. Het zou daarom mogen worden verwacht dat de tradities, werkingswijzen en effecten van de grafische vormgeving vanzelfsprekend onderdeel zijn van onderzoek naar de geschiedenis van de moderne beeldcultuur. Hoewel het vak zelf de vraag naar dit soort samenhangen wel stelt, bijvoorbeeld op de internationale conferentie van de Alliance Graphique Internationale (AGI: Unknown land - zoektocht naar de invloed van ontwerp op ons dagelijks leven en de leefomgeving; Amsterdam, 26 en 27 september 2007), ziet Esther Cleven een grote achterstand op dit gebied. Cleven, van huis uit kunsthistoricus en al jaren betrokken bij de opbouw van het museum voor grafische vormgeving in Breda, reflecteert in haar rede op de oorzaken van dit gebrek en op mogelijke perspectieven. De basis voor een zinvolle reflectie op de rol van typografie en grafische vormgeving in het kader van de moderne media- en beeldcultuur is volgens Cleven een beeldhistorische benadering die het fenomeen in samenhang met de geschiedenis van massamedia, maatschappij en economie interpreteert. In het kader van haar leerstoel legt zij daarbij de nadruk op de periode na de Tweede Wereldoorlog.