De gulden legende: de Middelnederlandse vertaling van de Legenda aurea door Petrus Naghel: uitgegeven naar het handschrift Brussel, Koninklijke Bibliotheek, 15140. - Dl. 2

Het belang van de Legenda aurea in de late Middeleeuwen kan moeilijk overschat worden, getuige de indrukwekkende handschriftelijke overlevering van zowel de oorspronkelijke Latijnse tekst als van de verschillende volkstalige versies. Deze omvangrijke hagiografische verzameling, georganiseerd per circulum anni, kan beschouwd worden als een compendium van het middeleeuwse wereldbeeld: het biedt inzicht in de (deuterocanonieke) traditie van het Nieuwe Testament, het leven en sterven van de belangrijkste heiligen, de geschiedenis van de Kerk van Rome en als een catechismus in narratieve vorm. Maar de Legenda aurea is ook een schatkamer van verhalen, motieven en themata waarin de middeleeuwse mentaliteit een schitterende weerspiegeling vindt. De invloed van de Legenda aurea op de literatuur en de beeldende kunsten is zo verregaand dat het boek een onmisbaar hulpmiddel is voor het ‘lezen’ van talloze middeleeuwse teksten, schilderijen en sculpturen.

De tekst werd meermaals in het Middelnederlands vertaald en van de eerste, Zuidnederlandse vertaling, rond 1357 vervaardigd door de Hernse kartuizer Petrus Naghel (†1395) is nu een kritische uitgave beschikbaar. Deze editie van de Gulden legende - het tweede deel van wat een tweedelige uitgave wordt - bevat de legenden van paus Urbanus tot en met Kerkwijding, en wordt voorafgegaan door een beknopte inleiding. Het eerste deel zal volgens plan in 2013 verschijnen en de resterende legenden bevatten, maar ook een uitvoerige inleiding met, onder andere, een introductie van tekst en vertaler, een beschrijving van het gebruikte basishandschrift, editieprincipes en indices op namen.