De literaire almanak als standmeter van de Nederlandse poëzie. Gedemonstreerd aan de Nederlandsche Muzen-Almanak (1819-1840)

In de literaire almanak - gedefinieerd als een ‘jaarboekje, al dan niet met een kalender, primair bestemd voor de publicatie van niet eerder verschenen poëzie en fictioneel proza’ - werd jaarlijks werk van een aantal Nederlandse letterkundigen opgenomen. Aanvankelijk werden hun bijdragen anoniem of alleen met initialen ondertekend gepubliceerd, vanaf 1819 werd ondertekening met hun volledige eigen naam steeds meer gebruikelijk.
Henk Eijssens onderzocht of door de ontanonimisering van de almanakmedewerkers de rol van de almanak in het literaire veld veranderde en in hoeverre de literaire almanak gezien kan worden als een standmeter van de Nederlandse poëzie. Eijssens constateert dat de rol van de almanak in het literaire veld verandert doordat hij naast een rol bij de materiële productie van literatuur ook een rol gaat spelen bij de symbolische productie. De standmeterrol is onderzocht aan de hand van de Nederlandsche Muzen-Almanak in de periode 1819-1840. Voor het standmeteronderzoek kende Eijssens met behulp van aan de algemeen-culturele tijdschriften ontleende kwantitatieve gegevens een status toe aan de almanakmedewerkers. Hij onderscheidt drie categorieën dichters: ‘voornaam’, ‘bekend’ en ‘onbekend’. Met behulp van deze statusgegevens concludeert hij op grond van een vergelijking met de literaire almanakken die tegelijkertijd met de Nederlandsche Muzen-Almanak verschenen dat de Nederlandsche Muzen-Almanak inderdaad de hem in de algemeen-culturele tijdschriften vaak toegekende standmeterrol vervuld heeft.