De compensatiemaatschappij

Nederland holt de afgelopen jaren van crisis naar crisis. Deze crises troffen burgers en ondernemers ook in financiële zin. Zo leidde de coronacrisis ertoe dat ondernemers hun inkomsten zagen wegvallen en had de kinderopvangtoeslagaffaire tot gevolg dat toeslagenouders hun baan moesten opzeggen. Steevast klinkt vanuit de politiek en de samenleving de roep dat de getroffenen door de overheid moeten worden gecompenseerd. Niet zelden ontaardt de uitvoering van een compensatieregeling in een drama in drie bedrijven. Zo zal het verstrekken van toeslagencompensaties pas in 2025 zijn afgerond. Het valt op dat Nederland voor het verstrekken van compensaties door de overheid – buiten aansprakelijkheid uit onrechtmatige of rechtmatige daad – geen algemene wettelijke regeling kent. Jacobine van den Brink stelt in haar oratie dat zo’n algemene wettelijke regeling er zou moeten komen en dat in die wettelijke regeling ook richting moet worden gegeven in welke gevallen de overheid compenseert. Dit voorkomt allerlei kostbare ad hoc regelingen die onuitvoerbaar blijken en als resultaat hebben dat de burger nog minder vertrouwen in de overheid heeft.