‘Ik wed dat ik het kan!’ - Bereik en effect van een televisieprogramma over stoppen met roken bij laag-, middelbaar en hoogopgeleide rokers

Inleiding: Roken komt in Nederland vaker voor onder laag- en middelbaar opgeleiden dan onder hoogopgeleiden. Het entertainment-education televisieprogramma ‘Ik wed dat ik het kan!’ werd speciaal ontwikkeld om stoppen met roken te stimuleren onder laag- en middelbaar opgeleide rokers. Methode: Het effect van het televisieprogramma werd geëvalueerd met longitudinale data van het International Tobacco Control Policy Evaluation Project. Nederlandse rokers (n = 1.743) van 15 jaar en ouder vulden zowel voor als na de zeven afleveringen van ‘Ik wed dat ik het kan!’ in 2008 een vragenlijst in. Resultaten: Laagopgeleiden (OR = 1,55, p = 0,048) en middelbaar opgeleiden (OR = 1,99, p < 0,001) hadden significant vaker het televisieprogramma gezien dan hoogopgeleiden. Herinnering van het programma hing niet significant samen met eigen effectiviteit, stopintentie en stopsucces, maar wel met het doen van een stoppoging bij middelbaar opgeleiden (OR = 2,36, p < 0,001). Conclusie: Zowel het bereik van ‘Ik wed dat ik het kan!’ als het effect op stoppogingen was het grootst onder middelbaar opgeleiden. De entertainment-education strategie voor stoppen-met-rokentelevisieprogramma’s moet verder doorontwikkeld worden. Zo kan mogelijk een programma ontwikkeld worden dat positieve effecten heeft op de stopintentie, eigen effectiviteit, stoppogingen en het stopsucces van zowel laag- als middelbaar opgeleide rokers.

‘I bet I can do it!’ - Reach and effectiveness of a television show about smoking cessation among low, moderate, and high educated smokers

Introduction: Smoking is in the Netherlands more prevalent among lower and moderate educated than among higher educated people. The entertainment-education television show ‘I bet I can do it!’ was specifically designed to stimulate smoking cessation among low and moderate educated smokers. Methods: The effect of the television show was evaluated with longitudinal data of the International Tobacco Control Policy Evaluation Project. Dutch smokers (n = 1,743) aged 15 years and older filled in a survey before and after the seven episodes of ‘I bet I can do it!’ in 2008. Results: Low educated (OR = 1.55, p = 0.048) and moderate educated respondents (OR = 1.99, p < 0.001) had seen the television show significantly more often than high educated respondents. The show was not significantly associated with self efficacy, quit intention, and quit success, but it was significantly associated with more quit attempts among moderate educated respondents (OR = 2.36, p < 0.001). Conclusion: The reach of ‘I bet I can do it!’ and the effect on quit attempts was larger among moderate educated smokers. The entertainment-education strategy for smoking cessation television programs should be further refined. This can possible lead to a program that has positive effects on the quit intention, self efficacy, quit attempts and the quit success of low and moderate educated smokers.