Speekselstenen: etiologie, samenstelling en behandeling

Speekselstenen zijn gecalcificeerde structuren die met name voorkomen in de submandibulaire speekselklieren en de afvoergangen daarvan. De afmetingen en het gewicht van speekselstenen variëren sterk. De etiologie is onbekend. Gesuggereerd wordt dat het ontstaan van speekselstenen is gerelateerd aan een gewijzigde samenstelling van speeksel, de anatomie van de afvoergang van de speekselklier en/of het fuseren van microscopisch kleine speekselsteentjes. Speekselstenen bestaan met name uit anorganische bestanddelen zoals hydroxyapatiet, whitlockiet en calciumfosfaat, maar bevatten ook organische componenten zoals eiwitten en lipiden. De behandeling kan bestaan uit masseren van de speekselklier in combinatie met een zuur dieet, ultrasone vergruizing, en chirurgische of sialoendoscopische verwijdering.