De politiek van de geschiedenis = The politics of history Een beschouwing over herinneringen, geschiedschrijving en multiperspectiviteit = An essay on memory, historiography and multiperspectivity

Het beeld van het verleden heeft altijd en onvermijdelijk politieke dimensies. Dat geldt voor de herinneringscultuur rond de Tweede Wereldoorlog in het Rusland van Poetin, maar ook voor de manier waarop in Nederland, Duitsland of de VS naar deze jaren wordt gekeken. Niet alleen de publieke herinneringscultuur, ook de wetenschappelijke geschiedschrijving kan zich door haar aard onmogelijk aan deze politieke dimensie onttrekken.
Dit afscheidscollege onderzoekt de grenzen tussen herinnering en geschiedwetenschap als onderdelen van dezelfde historische cultuur en hoe zij elkaar beïnvloeden. Herinneringen fungeren als mentale kaders waarbinnen wij handelen en hebben dus ook effect op het werk van de historicus die streeft naar een kritische en zo aannemelijk mogelijke interpretatie van het verleden, volgens het beginsel van objectiviteit als methode.
Centraal argument in de lezing is, dat een doorleefd besef van de onvermijdelijke politieke dimensies van zijn/haar werkzaamheid de geschiedschrijver niet minder 'objectief' maakt, maar hem/haar kennistheoretisch zelfs vooruit kan helpen om tot een meer aannemelijke interpretatie van het verleden te komen.
-
The image of the past always and inevitably has political dimensions. Not only the public remembrance culture, but also academic historiography, by its very nature, cannot escape this political dimension. This valedictory lecture examines the boundaries between memory and historiography as components of the same historical culture. The central argument of the lecture is that a lived awareness of the unavoidable political dimensions of his or her work does not make the historian less ‘objective’, but can even help him or her to reach a more plausible interpretation of the past, from a theoretical point of view.