HR (zaaknr. 13/00475: verzekeringsplicht werknemersverzekeringen: arbeidsverhouding notarissen met vennootschap waarin zij middellijk aandeelhouder zijn)

Voortzetting zaak HR, BNB 2012/129c*.

Na verwijzing was in geschil of sprake is van een privaatrechtelijke dienstbetrekking tussen een notarispraktijk-NV (belanghebbende) en de notarissen die middellijk ‘B-aandeelhouder’ zijn van belanghebbende (hierna: de B-aandeelhouders), dan wel of tussen hen sprake is van een fictieve dienstbetrekking als bedoeld in het Rariteitenbesluit. Het Hof heeft beide vragen ontkennend beantwoord.

HR: Het oordeel van het Hof omtrent de dienstbetrekking getuigt niet van een onjuiste rechtsopvatting en is voor het overige feitelijk en toereikend gemotiveerd.

Wat betreft een mogelijke fictieve dienstbetrekking geldt het Rariteitenbesluit. Hierin wordt de arbeidsverhouding van degene die persoonlijk arbeid verricht op doorgaans ten minste twee dagen per week onder bepaalde voorwaarden als dienstbetrekking beschouwd. Daarop bestaat een uitzondering die erop is gericht te voorkomen dat voor personen die op grond van bepalingen in de werknemersverzekeringswetten van de verzekeringsplicht zijn uitgesloten, via de omweg van het Rariteitenbesluit alsnog verzekeringsplicht zou ontstaan. Het Hof heeft ten onrechte geoordeeld dat die uitzondering hier van toepassing is. Het Rariteitenbesluit beschouwt echter ook niet als dienstbetrekking de arbeidsverhouding van de persoon die arbeid verricht uitsluitend voor rekening en risico van de onderneming van de rechtspersoon waarvan hij directeur-grootaandeelhouder is. Aangenomen moet worden dat daarvan in het onderhavige geval sprake is. Zo al sprake is van een arbeidsverhouding tussen belanghebbende en de B-aandeelhouders persoonlijk, moet daarom worden aangenomen dat die arbeidsverhouding niet als dienstbetrekking kan worden aangemerkt.