Verantwoordelijkheid niet alleen voor wie zwak staat

In The Age of Responsibility. Luck, Choice and the Welfare State (2017) stelt Yascha Mounk de rol die ‘persoonlijke verantwoordelijkheid’ gekregen heeft in debatten over sociaal beleid en samenleven in vraag. Hij pleit voor een fundamentele koerswijziging. Als we niet wensen dat een simplistische en hardvochtige opvatting over persoonlijke verantwoordelijkheid in toenemende mate veld wint, dan moeten we bij discussies over herverdeling zo weinig mogelijk beroep doen op oordelen over persoonlijke verantwoordelijkheid. In dit essay bespreek ik dit boek. Mounk beukt frontaal in op een thema dat me de voorbije 30 jaar sterk heeft bezig gehouden. Eerder dan verantwoordelijkheid zo weinig mogelijk aan bod te brengen in discussies over sociale rechtvaardigheid, pleit ik er voor om verantwoordelijkheid zo consequent mogelijk - dus, zo kritisch mogelijk - aan bod te brengen. Verantwoordelijkheid geldt met name niet alleen voor wie zwak staat in de samenleving.