Tóch erkenning van de Europese symbolen?

Op 9 oktober hebben de Europarlementariërs gestemd over het gebruik van EU-symbolen, zoals vlag, hymne (Ode aan de vreugde) en devies (In verscheidenheid verenigd). . Het ontwerp is met ruime meerderheid goedgekeurd, ook door de Nederlanders.

Door een aantal parlementariërs zijn er echter bezwaren geuit op het erkennen van de symbolen door het Europees Parlement. Deze werden namelijk geschrapt uit het Europees Grondwettelijk Verdrag, nadat Frankrijk en Nederland tegen hadden gestemd. Dat het Europees Parlement de symbolen nu toch erkent, daar is politiek gezien niets mis mee. Het Europees Parlement mag namelijk stemmen zoals het wil stemmen: daar is het voor. De symbolen waren niet per se de reden voor het Franse en Nederlandse "Nee" tegen het grondwettelijke verdrag, en het Lissabon Verdrag (die geen symbolen verbiedt) is niet van kracht. Natuurlijk moet het EP symbolen hebben: elk klein middenstandszaakje heeft er minstens één, en grote organisaties hebben er altijd een paar. Een logo is tegenwoordig gewoon nodig, en voor een dergelijke institutie ook een vlag. Persoonlijk vind ik een liedje overbodig (ik ben ook geen fan van nationale volksliederen), maar een ‘theme tune’ kan zeker geen kwaad, net als bij een televisie programma. Verder zijn de twee allerbelangrijkste symbolen van de Europese Unie al lang bekend en niet onder dispuut: de naam of ‘brandname’ Europa, en natuurlijk de munteenheid, de Euro. Om deze redenen mag het EP best stemmen voor gebruik van vlag, devies en liedje.

Zullen deze symbolen de Europese identiteit versterken: heeft het überhaupt zin? Symbolen kunnen wel zeer effectief zijn: men hoeft alleen maar naar de nationale symbolen te kijken gedurende de afgelopen 150 jaar in de natiestaten. Euro-enthousiasten hopen op een vergelijkbaar succes. Maar inmiddels is veel veranderd: nationaal succes met symbolen van een eeuw geleden is niet vanzelfsprekend nu op EU-niveau te herhalen. Sommige EU-symbolen, zoals de vlag en de munt, hebben al heel veel gedaan voor identificatie met de EU: het zijn overall erkende symbolen, en elke keer dat een EU-vlag wappert of een euro betaald wordt, dan wordt het bestaan van de EU nóg een keer bevestigd. In het verleden - in de jaren 1980 en 1990 - waren er pogingen van de Commissie om de Europese identiteit te bevorderen met een reclamecampagne van symbolen en Eurogelegenheden: dat heeft vaak niet geholpen. Want het eind van het verhaal blijft: symbolen hebben alleen kracht als ze inhoud hebben: als ze iets werkelijk betekenen voor de doelgroep. En met veel van de symbolen van de EU is dat nog niet het geval.