'De lucht van Amsterdam maakt wijs' Grondlijnen voor een kritische joodse stadsgeschiedenis

De moderne joodse geschiedenis is lange tijd bestudeerd vanuit de lens van integratie van joden in de natiestaat. Die focus heeft als gevolg dat vroegmoderne joodse gemeenschappen vaak als geïsoleerd en gesegregeerd worden voorgesteld, terwijl de emancipatie tot integratie en assimilatie leidt. In deze programmatische oratie wordt betoogd dat een kritische joodse stadsgeschiedenis nieuwe inzichten biedt in hoe joden via het lokale niveau zich verankerden in de stedelijke context. De sterke concentratie op natie en nationalisme blijkt lokale en diasporistische identiteiten deels onzichtbaar gemaakt te hebben. De stad Amsterdam, die in de achttiende eeuw uitgroeide tot de grootste joodse gemeenschap van Europa, fungeert daarbij als voornaamste casus. Daarbij wordt zowel aandacht besteed aan de positie van joden in de Amsterdamse stedelijke samenleving als de grote betekenis van Amsterdam in de bredere mondiale joodse wereld.