Op en in het web: Hoe de toegankelijkheid van rechterlijke uitspraken kan worden verbeterd

Dankzij internet kan de rechterlijke macht tegenwoordig zelf belangwekkende uitspraken publiceren. Dit proefschrift behandelt enkele van de hiermee samenhangende vraagstukken.
Allereerst het juridisch kader: bestaat er een plicht tot publicatie, en strekt die zich uit tot alle uitspraken? Welke eisen worden gesteld aan selectiecriteria, anonimisering, hergebruik en de toegankelijkheid van jurisprudentiedatabanken? Vervolgens wordt onderzocht in hoeverre de Nederlandse praktijk, zoals die zich vooral op Rechtspraak.nl heeft ontwikkeld, aan dit juridisch kader voldoet.
Publieke uitsprakendatabanken bevatten inmiddels honderdduizenden uitspraken, maar de zoekmogelijkheden zijn bij deze groei achtergebleven. Om hierin verbetering te brengen worden drie onderwerpen nader uitgediept.
Allereerst de noodzaak van unieke en persistente identificatie en citatie van rechterlijke uitspraken. Als oplossing voor de zich hierbij voordoende moeilijkheden is in deze studie de European Case Law Identifier (ECLI) ontwikkeld.
Het tweede thema ziet op de behoefte van de juridische informatiezoeker om bronnen te vinden die gerelateerd zijn aan bepaalde jurisprudentie of regelgeving. Om de hiermee bestaande problemen op te lossen is software ontwikkeld waarmee in tekstbestanden voorkomende jurisprudentiecitaties en wetsverwijzingen worden herkend en omgezet in gestructureerde links. Met behulp hiervan kunnen rechterlijke uitspraken in hun juridische context worden doorzocht en beschouwd.
Met behulp van deze aldus gecreëerde linked data is ten slotte een statistisch model ontwikkeld - het Model for Automated Rating of Case law (MARC) - waarmee uitspraken kunnen worden ingedeeld in een vijftal juridische-relevantieklassen. Met deze ‘MARC-indicator’ - die weerspiegelt hoe belangrijk ‘de juridische crowd’ een uitspraak vindt - kunnen zoekresultaten beter worden gefilterd en beoordeeld.