Pioniers van efficiëntiedenken Delftse efficiency-ingenieurs, 1900-1950

Tegenwoordig lijkt alles om efficiëntie en rendementsdenken te draaien maar al aan het begin van de 20e eeuw waren zogenaamde ‘efficiency-ingenieurs’ geobsedeerd door hogere maatschappelijke efficiëntie. Toen omarmden progressieve ingenieurs van de Delftse Technische Hogeschool (tegenwoordig: Technische Universiteit Delft) de idealen van het wetenschappelijk bedrijfsbeheer en streefden ze naar een betere samenleving door vermindering van verspilling en sociale hervorming. In het interbellum ontwikkelden ze zich tot efficiëntie-experts, organisatieadviseurs, bedrijfseconomen, ruimtelijke planners en macro-economen. Met behulp van allerhande analytische hulpmiddelen, zoals tijd- en bewegingsstudies, kostprijsberekening, schematisering, budgettering en planborden, wisten ze fabrieken, bedrijven en overheidsinstellingen succesvol te ‘rationaliseren’ en efficiënter te maken. Door het succes dat ze daarmee hadden raakten ze ervan overtuigd dat hun rationele ingenieursbenadering ook succesvol toegepast kon worden op sociaaleconomische onderwerpen. Uiteindelijk pasten efficiency-ingenieurs hun rationele ingenieursdenken toe op hele bedrijfstakken, de overheid, ruimtelijke ordening en de nationale economie. Ze veranderden sociaaleconomische beleidvorming in een technocratische discipline en stonden aan de basis van wat later de ‘maakbare samenleving’ zou gaan heten.