Innoveren bij het mkb: een race zonder finish

In dit artikel rapporteren we ons langetermijnonderzoek naar het innovatiegedrag van vijftien in 1985 veelbelovende midden- en kleinbedrijven (mkb) in Nederland. We stelden ons de volgende twee vragen: (1) Op welke innovatiedomeinen hebben deze innoverende bedrijven zich tussen 1985 en 2005 gericht en hoe hebben zij zich ontwikkeld? en (2) Wat waren in de ervaring van de betrokken ondernemers pregnante gebeurtenissen in die ontwikkeling? We vonden op de eerste vraag als centraal antwoord: De kern van het innovatiegedrag van de betrokken bedrijven bestaat uit technische en bedrijfskundige procesverbetering; andere vormen van samenwerken; en het vernieuwen van competenties en het ontwikkelen van een bijpassende cultuur. Kortom, de niet-technische innovatiedomeinen zijn veel belangrijker geworden. De tweede vraag leerde ons dat de bedrijfsontwikkeling sterk werd beïnvloed door spanningen op de gebieden groei, juridische verhoudingen en leidinggeven. In de meeste gevallen hadden deze spanningen negatieve gevolgen voor innovatie.